Ak Manastır, Mevlevilik geleneğinin şekillenmesinde önemli bir merkez olmuştur. Hazreti Mevlana'nın bu kutsal mekânda geçirdiği zamanlar, tarikatın ruhsal derinliğini artırmış ve ibadetlerin yoğunlaştığı bir alan haline gelmiştir. Manastır, sadece fiziksel bir ibadet yeri değil, aynı zamanda manevi bir eğitim alanı olarak da işlev görmüştür.

Ak Manastır'ın Mevlevilikteki rolü, Hazreti Mevlana'nın bu manastırı sıklıkla ziyaret etmesi ve buradaki kutsal ayazmada 7 gün 7 gece ibadet etmesiyle önem kazanmıştır. Bu dönemde manastır içinde bir mescit yapılmış ve Mevlevi postnişin olan çelebi efendiler bu mescitte ibadet etmiştir. Ayrıca, bir efsaneye göre, Mevlevi tarikatının kurucusu olan Mevlana'nın oğlu, bir uçurumdan düşerken Aziz Khariton tarafından kurtarılmıştır.