Afyonkarahisar, Anadolu'nun kalbinde yer alan, tarihi derinlikleriyle dikkat çeken bir şehirdir. M.Ö. 3000'li yıllara kadar uzanan yerleşim izleri, bölgenin tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yaptığını gösterir. Hititlerden Romalılara, Selçuklulardan Osmanlılara kadar pek çok uygarlığın izlerini barındıran şehir, Kurtuluş Savaşı sırasında da stratejik bir rol üstlenmiştir. Şehrin köklü geçmişi, onun kültürel zenginliğini ve tarihsel önemini artırmaktadır.

Afyonkarahisar'ın tarihi şu şekilde özetlenebilir:

• İlk Yerleşim: Afyonkarahisar'da ilk yerleşim izlerinin M.Ö. 3000 yılına dayandığı düşünülmektedir.
• Hitit Dönemi: M.Ö. 1800'den sonra Hitit Krallığı'nın bir parçası olmuştur.
• Frig ve Lidya Egemenliği: M.Ö. 6. yüzyılda Pers egemenliğine girmeden önce Frig ve Lidya egemenliği altında kalmıştır.
• Roma ve Bizans Dönemi: Roma İmparatorluğu zamanında "Akroinon" olarak anılmıştır.
• Türk Hâkimiyeti: 1071 Malazgirt Zaferi'nden sonra Anadolu'ya giren Selçuklu Türkleri, Afyonkarahisar'ı ele geçirmiş ve bölgeyi önemli bir merkez haline getirmiştir.
• Osmanlı Dönemi: 1390 yılında Yıldırım Beyazıt tarafından Osmanlı topraklarına katılmış, 1402'de Timur'a yenildikten sonra yeniden Germiyanoğulları'na verilmiş, 1429'da Germiyan Beyi II. Yakup'un vasiyeti üzerine Osmanlı hakimiyetine geri dönmüştür.
• Kurtuluş Savaşı: Afyonkarahisar, Kurtuluş Savaşı'nın önemli merkezlerinden biri olmuş, Büyük Taarruz'un karargâh ve harekât merkezi olarak kullanılmıştır.

Afyonkarahisar'ın adı, yetiştirilen haşhaş bitkisinin özsuyunu ifade eden "Opium" kelimesinin "Afion" olarak söylenmesiyle almıştır. Zamanla bu isim, şehrin "Karahisar" (kale) ile birleşerek "Afyonkarahisar" olmuştur.